"Nên học thêm ngôn ngữ lập trình mới hay đi tham gia câu lạc bộ để rèn kỹ năng mềm?" — đây là câu hỏi phổ biến của nhiều sinh viên năm nhất, năm hai. Câu trả lời không phải chọn một trong hai, mà là hiểu đúng vai trò của từng loại kỹ năng theo từng giai đoạn.
Hard skill là điều kiện để được xem xét
Hard skill (kỹ năng chuyên môn: lập trình, phân tích dữ liệu, thiết kế, kế toán...) là thứ quyết định bạn có vượt qua được vòng lọc hồ sơ và bài kiểm tra kỹ thuật hay không. Ở giai đoạn năm nhất, năm hai, đây nên là ưu tiên chính — nắm vững kiến thức nền tảng của ngành học.
Soft skill là điều kiện để phát triển lâu dài
Kỹ năng mềm (giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian, tư duy giải quyết vấn đề) không quyết định bạn có được nhận hay không ở vòng đầu, nhưng quyết định bạn có phát triển tốt và được tin tưởng giao việc quan trọng hơn hay không sau khi đã vào công ty.
Lộ trình hợp lý theo từng năm học
Năm 1-2: tập trung 70% vào hard skill (kiến thức nền), 30% tham gia hoạt động ngoại khoá để làm quen môi trường tập thể.
Năm 3: cân bằng hơn — vừa làm dự án chuyên môn thực tế, vừa chủ động nhận vai trò trong nhóm/câu lạc bộ để rèn kỹ năng lãnh đạo, thuyết trình.
Năm 4 và giai đoạn thực tập: hard skill đã tương đối vững, đây là lúc soft skill tạo ra khác biệt rõ rệt nhất giữa các ứng viên có năng lực chuyên môn ngang nhau.
Không có kỹ năng nào "phụ"
Nhiều nhà tuyển dụng chia sẻ rằng giữa hai ứng viên có năng lực chuyên môn tương đương, người có kỹ năng giao tiếp và tinh thần chủ động tốt hơn thường được chọn. Ngược lại, kỹ năng mềm xuất sắc không thể thay thế cho nền tảng chuyên môn yếu ở các vị trí kỹ thuật.
Cách thực tế nhất là không tách biệt hai loại kỹ năng này thành hai việc riêng — hãy tìm những hoạt động vừa dùng chuyên môn vừa cần phối hợp với người khác, ví dụ đồ án nhóm, dự án câu lạc bộ học thuật hay cuộc thi công nghệ.
